Thư viện số hóa thế giới, một trang web truy cập miễn phí để tìm kiếm các cuốn sách, bản đồ, bản thảo, phim và ảnh quý hiếm từ khắp nơi trên toàn thế giới, sẽ được khai trương vào ngày mai, 21/4 tại trụ sở của UNESCO ở Paris (Pháp).

Thư viện này sẽ bao gồm những tài liệu vô giá từ chữ viết của người Trung Quốc cổ đại hay của người Ba Tư đến những tấm ảnh thủa sơ khai của người Mỹ Latinh. Đây là thư viện số hóa chính thức thứ 3 trên thế giới, sau thư viện tìm kiếm sách của Google (Google Books) và một dự án mới của Liên minh châu Âu có tên là Europeana.       

Mục đích của thư viện sách này là nhằm thu hẹp khoảng cách giàu-nghèo về số hóa giữa các quốc gia, mở rộng những nội dung "không phương Tây" trên trang web và thúc đẩy sự hiểu biết tốt đẹp hơn giữa các nền văn hóa cũng như cung cấp một nguồn truyền dạy kiến thức toàn cầu. Được khai trương bởi Tổ chức văn hóa, khoa học và giáo dục của Liên hiệp quốc (UNESCO) cùng 32 đối tác, trang web này là con đẻ của James Billington, Hiệp hội người thủ thư, thư viện lớn nhất thế giới.Thư viện thế giới này sẽ phục vụ bạn đọc bằng 7 ngôn ngữ cơ bản gồm tiếng Ả-rập, Trung Quốc, Anh, Pháp, Bồ Đào Nha, Nga và Tây Ban Nha - với nhiều bản bổ sung thuộc các ngôn ngữ khác. Các thư viện và viện văn hóa từ Brazil đến Anh, Trung Quốc, Ai Cập, Pháp, Nhật, Nga, Ả-rập Xê-út và Mỹ đã tham gia đóng góp nội dung cũng như chuyên môn cho Thư viện số hóa thế giới. Billington, được khai trương lần đầu hồi năm 2007 tại địa chỉ www.worlddigitallibrary.org, sẽ là đồng chủ tịch tại lễ khai trương chính thức cùng với Tổng giám đốc UNESCO Koichiro Matsuura. Những người xây dựng thư viện này hi vọng sẽ thiết lập quan hệ đối tác với 60 quốc gia vào cuối năm nay, trong đó Morocco, Uganda, Mexico và Slovakia đã đăng ký tham gia dự án. Nhà tiên phong trong lĩnh vực thư viện số, Google đã khai trương dự án "Tìm kiếm sách Google" hồi cuối năm 2004 và cho biết đã có 7 triệu cuốn sách được chụp và tải lên trên trang mạng books.google.com. 

Các cuốn sách trên tài nguyên công đều có trên Google và có thể tải cả bản đủ, trong khi người dùng sẽ chỉ có thể tiếp cận miễn phí 20% số bản sách có tác quyền thì họ có thêm một lựa chọn khác là trả tiền để được xem đầy đủ cả kho sách.      

Microsoft cũng đã triển khai dự án thư viện trực tuyến của riêng mình hồi cuối năm 2006 nhưng đã bỏ rơi dự án này 18 tháng sau đó, sau khi đã chụp được khoảng 750.000 tác phẩm. Được xem là đối thủ của Google Books, thư viện số hóa của Liên minh châu Âu, European, cũng đã được khai trương khá ầm ĩ hồi tháng 11/2008 và đã bị phá sản chỉ vài giờ sau đó do có quá nhiều người truy cập.        

Hoạt động trở lại kể từ hồi đầu năm tại địa chỉ www.europeana.eu, phiên bản đầu của thư viện này được cài đặt để hoạt động tới cuối năm 2010 và hiện đang thu hút khoảng 40.000 lượt người ghé thăm mỗi ngày. Europeana cho phép người dùng tiếp cận miễn phí khoảng 6 triệu cuốn sách, phim, tranh, ảnh, bản thu âm, bản đồ, bản thảo, báo được lưu trữ trong các thư viện châu Âu. Mục tiêu của dự án là có khoảng 10 triệu sản phẩm được chụp và tải lên trang web vào năm 2010. Đây là con số rất khiêm tốn so với số lượng 2.5 tỷ cuốn sách hiện đang có mặt tại các thư viện công cộng ở châu Âu.Nguồn: www.thuvientre.com

Hiện nay, tại Tp. HCM đang có trụ sở, văn phòng đại diện của hầu hết các nhà xuất bản (NXB) trong cả nước. Tuy nhiên, nói đến NXB có trụ sở chính tại Tp. HCM thì hiện nay đang có NXB Trẻ, Tổng hợp Tp. HCM, Văn nghệ Tp. HCM và NXB Văn hóa Sài Gòn. Dù chỉ có 4 trên tổng số hơn 50 NXB trên cả nước nhưng các đơn vị này lại chiếm một số lượng xuất bản lớn.   

        Chỉ tính riêng từ năm 2005 đến hết năm 2008, mỗi năm 4 đơn vị trên đã xuất bản được hơn 9.000 nhan đề sách, với số lượng bản in đạt gần 34 triệu bản, chiếm đến 57,51% số sách xuất bản và 71,64% số bản sách in trên cả nước.       

     Ngay khi bắt đầu áp dụng các điều luật về tôn trọng bản quyền, các NXB trên cả nước đứng trước sự lựa chọn khó khăn khi phải chấp nhận cạnh tranh trong lĩnh vực bản quyền. Thị trường lớn có sự cạnh tranh quyết liệt như tại Tp. HCM, các NXB đã phải đổi mới để tồn tại. Đó chính là việc theo hướng chuyên nghiệp hóa, tập trung đầu tư vào những ấn phẩm mà mỗi đơn vị có sở trường. Ngành xuất bản tại Tp. HCM đang ngày càng trở nên chuyên nghiệp hóa, đáp ứng nhu cầu đa dạng của bạn đọc. NXB Trẻ dồn sức vào mảng sách thiếu niên, thiếu nhi, sách kỹ năng, khoa học dành cho lứa tuổi thanh thiếu niên.   

          Hàng loạt những đầu sách nước ngoài có bản quyền được thực hiện đã tạo ra tiếng vang cả nước như Harry Potter, Eragon, Chạng vạng, Trăng non, Nhật thực, Lược sử thời gian… NXB Tổng hợp Tp. HCM lại phát huy thế mạnh của mình ở sự đa dạng, nhanh nhạy tìm kiếm, mua bản quyền những đầu sách ăn khách đáp ứng được nhu cầu của thị trường. Gần đây, NXB Tổng hợp Tp. HCM tập trung thực hiện nhiều bộ sách kỹ năng sống nổi tiếng trên toàn thế giới như Đi tìm hạnh phúc cuộc sống, Bí mật của may mắn…           

 NXB Văn hóa Sài Gòn tuy ra đời sau nhưng đã tạo được tiếng vang qua các bộ sách có giá trị nội dung và chất lượng như bộ sách 100 câu hỏi đáp về Gia Định-Sài Gòn-TPHCM, Thơ thiền Lý-Trần… Đặc biệt, cuốn sách Hội họa đương đại Việt Nam do đơn vị này thực hiện đã được đánh giá cao tại Hội chợ sách Frankfurt (Đức).        

   Đánh giá về thành công của các NXB Tp. HCM trong thời gian qua, đồng chí Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Tp. HCM Nguyễn Văn Đua cho rằng các NXB TP đã linh hoạt, năng động trong tình hình phát triển kinh tế - xã hội. Ngoài ra, các NXB còn có sự hỗ trợ mạnh từ các đơn vị phát hành sách của Tp. HCM cũng như Tổng Công ty cổ phần Phát hành sách Tp. HCM (Fahasa), Phương Nam, Thành Nghĩa, Quang Minh…         

    Tuy nhiên, do phát triển quá nhanh, một số đơn vị xuất bản không nắm chắc công tác quản lý, dẫn đến những vi phạm. Cũng vì phát triển theo hướng thị trường, các đơn vị kinh doanh xuất bản đều chú ý đến các sản phẩm ăn khách như sách dạy kinh tế, kỹ năng kinh doanh, kỹ năng sống… mà ít quan tâm đến các loại sách văn học trong và ngoài nước.      

      Dù trước mắt vẫn còn rất nhiều khó khăn thử thách như sách lậu, vấn đề tranh chấp, vi phạm bản quyền, nhưng với những gì đã đạt được, ngành xuất bản sách tại TPHCM vẫn có quyền lạc quan, khẳng định vị trí của mình tại thị trường xuất bản trong nước.

Nguồn:Thuvientre.com